De gehaltestempels uitgelegd
Het cijfer aan de binnenzijde van een ring is het enige gegeven waarmee je zonder apparatuur iets over het materiaal kunt zeggen. Het staat in duizendsten en niet in karaat, en het zegt uitsluitend iets over het goudgehalte — niet over de kleur, niet over de kwaliteit en niet over de echtheid.
375, 585 en 750 zijn millesimale gehaltes: het aantal delen goud per duizend delen legering. 375 is 37,5 procent goud (9 karaat), 585 is 58,5 procent (14 karaat) en 750 is 75,0 procent (18 karaat). De rest bestaat uit andere metalen, die bij witgoud voor de witte kleur zorgen.
Alle gangbare gehaltes
| Stempel | Karaat | Goud | Fijngoud per 10 g | Als witgoud |
|---|---|---|---|---|
| 333 | 8 kt | 33,3 % | 3,33 g | Zelden, vooral ouder Duits werk |
| 375 | 9 kt | 37,5 % | 3,75 g | Instapsieraden, Brits en Iers werk |
| 417 | 10 kt | 41,7 % | 4,17 g | Amerikaanse ondergrens |
| 500 | 12 kt | 50,0 % | 5,00 g | Zeldzaam |
| 585 | 14 kt | 58,5 % | 5,85 g | De Nederlandse standaard |
| 750 | 18 kt | 75,0 % | 7,50 g | Fijn zetwerk en hoger segment |
| 875 | 21 kt | 87,5 % | 8,75 g | Vrijwel nooit; te weinig ruimte voor witmakers |
| 916 | 22 kt | 91,6 % | 9,16 g | Technisch nauwelijks haalbaar in wit |
| 999 | 24 kt | 99,9 % | 9,99 g | Bestaat niet in wit; zuiver goud is geel |
De vierde kolom is de kolom waarmee je rekent. Vermenigvuldig het gewicht van je sieraad met het gehalte en met de prijs per gram fijngoud, zoals uitgelegd op prijs per gram.
Waarom 585 en niet 583
Karaat is een breuk met noemer 24. Reken je 14 delen op 24 om, dan kom je op 583 duizendsten. Toch staat er 585 in de ring. Dat komt doordat de gangbare stempelgehaltes vastliggen op ronde, iets hogere waarden, zodat fabrikanten met een kleine marge boven de rekenkundige uitkomst legeren en geen enkele meting onder de norm uitkomt. Hetzelfde geldt voor 375 tegenover de rekenkundige 375, en voor 917 dat als 916 wordt gestempeld. De volledige omrekening staat bij karaat omrekenen naar millesimaal gehalte.
Een gehaltestempel zegt niets over de kleur. Ook geelgoud en roségoud dragen 585 of 750. Wil je weten of het materiaal echt witgoud is en geen verguld zilver, dan is het stempel niet genoeg; zie vals witgoud herkennen.
Waar het stempel staat
- Ringen. Aan de binnenzijde van de band, vaak tegenover de zetting of naast een gravure.
- Kettingen en armbanden. Op een klein plaatje bij het slot, of in het slot zelf gegraveerd.
- Oorbellen. Op de stift, op de sluiting of aan de achterzijde van het huis.
- Hangers. Op het oogje of op de achterkant, soms zo klein dat een loep nodig is.
Ontbreekt het stempel volledig, dan is dat op zichzelf geen bewijs van iets. Lichte sieraden vallen onder de Nederlandse keurgrens en bij vermaken of maatverandering kan een stempel weggewerkt zijn. Wat je dan doet, staat bij geen stempel in je sieraad. Buitenlandse notaties als 14K, 18ct of 0.750 komen aan bod bij buitenlandse stempels. Voor het complete overzicht van tekens: keurmerken en stempels.
Veelgestelde vragen
Is een hoger gehalte altijd beter?
Nee. Meer goud betekent meer materiaalwaarde maar ook een zachter en bij witgoud iets warmer gekleurd metaal. Zie 14 karaat witgoud.
Mag een fabrikant zelf een gehaltecijfer inslaan?
Een gehaltecijfer alleen is geen keuring. Onafhankelijke bevestiging komt van een erkende keurinstelling; zie de Nederlandse keuring.
Wat betekent een stempel als 585 met een extra teken ernaast?
Naast het gehalte kunnen een meesterteken, een waarborgteken en soms een jaarletter staan. Elk teken zegt iets anders over herkomst en controle.
Kan een stempel vervalst zijn?
Ja, cijfers zijn eenvoudig na te slaan. Slordige of ongelijke tekens zijn een waarschuwing, maar zekerheid geeft alleen een meting van het gehalte.
Laatst gecontroleerd: