Laagdikte van de rhodiumlaag
Micron is de eenheid waarin de hele discussie over rhodium wordt gevoerd, en tegelijk het getal dat je zelden op een bon ziet. Deze pagina vertaalt de dikte naar iets waar je wat aan hebt: hoe lang de laag op jouw type sieraad meegaat, en waarom er een bovengrens zit aan wat zinvol is.
Gangbare rhodiumlagen liggen tussen 0,1 en 2,5 micron, oftewel duizendsten van een millimeter. Sieradenwerk zit meestal rond 0,1 tot 0,5 micron; alles boven ongeveer 1 micron is dik en wordt vooral toegepast op stukken met weinig wrijving. Ter vergelijking: een menselijke haar is zo'n 50 tot 80 micron dik.
Dikte tegenover levensduur
| Laagdikte | Typisch voor | Ring, dagelijks | Hanger of oorbel |
|---|---|---|---|
| 0,1 – 0,2 µm | Snelle opfrisbeurt, sieraden in de aanbieding | 4 – 12 maanden | 2 – 4 jaar |
| 0,2 – 0,5 µm | Standaard bij nieuwe sieraden en normale beurten | 12 – 24 maanden | 4 – 6 jaar |
| 0,5 – 1,0 µm | Zwaardere uitvoering op verzoek | 2 – 3 jaar | 6 – 10 jaar |
| 1,0 – 2,5 µm | Zelden op ringen; horlogekasten, decoratief werk | Risico op spanning en scheurtjes | 10 jaar of meer |
Deze cijfers gelden voor de plek met de meeste wrijving. Op de bovenzijde van een ring ligt na dezelfde periode vaak nog een volledige laag; daarom zie je slijtage eerst als kleurverschil en niet als een kaal vlak.
Waarom dikker niet automatisch beter is
Rhodium is hard en bros. Naarmate de laag dikker wordt, neemt de inwendige spanning toe en ontstaan er microscheurtjes die zich vullen met vuil. Op een sieraad dat buigt, aanloopt tegen een deurpost of dagelijks tegen een andere ring schuurt, betekent dat eerder een grijzige tint of een netwerk van haarscheurtjes dan een langere levensduur. Dat is de reden dat sieradenwerkplaatsen zelden boven één micron gaan, ook als de klant erom vraagt.
Er speelt nog iets. Dikke lagen dempen fijn reliëf. Een strak gezette rij stenen, een scherpe facetrand of een fijne gravure wordt zichtbaar zachter van lijn zodra de laag te zwaar wordt. Voor gedetailleerd werk is een dunne, gelijkmatige laag mooier dan een dikke.
Waar de dikte ongelijk uitpakt
In een galvanisch bad volgt de laag de stroomlijnen, niet de vorm van het sieraad. Uitstekende delen trekken meer stroom en krijgen meer materiaal; holle en afgeschermde delen krijgen minder. Praktische gevolgen:
- Scherpe randen en punten krijgen het meest en zien er direct na de beurt het witst uit.
- De binnenzijde van een ring krijgt minder, terwijl daar juist huidcontact is.
- Tussen dicht gezette stenen komt weinig laag; daar blijft de ondertoon eerder zichtbaar.
- Holle schakels en slotdelen worden ongelijk gedekt en houden bovendien spoelvloeistof vast.
Een werkplaats stuurt daarop door de ophanging te wijzigen, met hulpanodes te werken of in twee gangen te behandelen. Vraag hoe jouw sieraad gehangen wordt als het holle delen heeft; in de procesbeschrijving staat waar die keuze valt.
Hoe je dikte controleert
Met het blote oog kun je het niet. Meten kan met röntgenfluorescentie, dezelfde techniek die ook voor gehaltebepaling wordt gebruikt, maar dat gebeurt in de sieradenpraktijk zelden en is voor één ring zelden de kosten waard. Wat je wel kunt doen: laat op de bon zetten welke dikte is afgesproken, en beoordeel het resultaat op gelijkmatigheid in plaats van op witheid. Verschilt de tint tussen boven- en onderzijde direct na de beurt, dan is er iets met de ophanging misgegaan.
Loopt de laag binnen enkele weken vlekkerig, dan is dikte niet de oorzaak maar hechting. En zit je met een sieraad waarbij de laag over een dun zilveren basismetaal ligt, lees dan waarom gerhodineerd zilver een heel ander product is.
Veelgestelde vragen
Hoeveel micron krijg ik standaard bij een juwelier?
Meestal iets tussen 0,2 en 0,5 micron. Het wordt zelden benoemd; vraag ernaar als je een dikkere uitvoering wilt en laat het noteren.
Kan ik een dikkere laag laten aanbrengen op een trouwring?
Tot ongeveer één micron is dat gebruikelijk en zinvol. Daarboven neemt de kans op spanningsscheurtjes toe, juist op een sieraad dat continu wrijving krijgt.
Hoeveel rhodium zit er in gewicht op een ring?
Een fractie van een gram, doorgaans ver onder een tiende. Het gewicht dat je bij een beurt verliest, komt vrijwel geheel van het polijsten en niet van het bad.
Betekent een dikke laag dat het goud eronder beter is?
Nee. Dikte zegt alleen iets over de afwerking. Vraag naar het gehalte en de legering als je iets over de kwaliteit van de basis wilt weten.
Laatst gecontroleerd: