Witgoud of platina
Op de vitrine liggen ze er hetzelfde bij. Het verschil wordt pas zichtbaar na een paar jaar dragen, en het zit in drie eigenschappen: kleurvastheid, hoe het metaal op slijtage reageert, en gewicht.
Platina is kleurvast en verliest bij slijtage nauwelijks materiaal, maar is zwaarder en duurder. Witgoud is lichter en goedkoper bij aanschaf, maar de rhodiumlaag slijt door en moet periodiek opnieuw worden aangebracht. Wie de ring nooit afdoet en niet aan onderhoud wil denken, komt bij platina uit. Wie een lichter gevoel wil of een lagere aanschafprijs, bij witgoud.
De harde cijfers
| Witgoud 585 | Witgoud 750 | Platina 950 | |
|---|---|---|---|
| Edelmetaalgehalte | 58,5 % Au | 75,0 % Au | 95,0 % Pt |
| Dichtheid (g/cm³) | 12,8 – 14,6 | 14,7 – 16,3 | 20,9 – 21,4 |
| Hardheid (HV, gegloeid) | 130 – 200 | 110 – 190 | 110 – 135 |
| Kleur zonder afwerking | Grijsgeel | Warmer grijsgeel | Grijswit, permanent |
| Rhodiumlaag nodig | Vrijwel altijd | Vrijwel altijd | Nee |
| Materiaalverlies bij slijtage | Ja | Ja | Zeer weinig, materiaal verplaatst |
Dat laatste punt wordt vaak verkeerd begrepen. Platina is zachter dan de meeste witgoudlegeringen en krast dus makkelijker. Maar platina is taai: bij een kras wordt het metaal opzij geduwd in plaats van eraf geschaafd. Over decennia houdt een platina ring daardoor meer massa vast dan een gouden ring, ook al ziet hij er sneller gebruikt uit. Hoe die getallen tot stand komen, staat bij hardheid van witgoud en soortelijk gewicht.
Kosten over twintig jaar
Een eerlijke vergelijking rekent onderhoud mee. Onderstaand voorbeeld gaat uit van een eenvoudige damesring van ongeveer 4 gram in witgoud, en hetzelfde model in platina — dat weegt door de hogere dichtheid ruwweg anderhalf keer zoveel.
| Post | Witgoud 585 | Platina 950 |
|---|---|---|
| Aanschaf | Laagst | Circa 1,5 – 2,5 × hoger |
| Rhodineren (8 – 12 × in 20 jaar) | € 300 – 900 | € 0 |
| Polijsten | Zit meestal bij het rhodineren in | € 25 – 60 per beurt |
| Materiaalverlies | Merkbaar bij smalle banden | Verwaarloosbaar |
| Restwaarde per gram | Volgt goudprijs | Volgt platinaprijs, historisch grilliger |
Actuele tarieven voor rhodineren
Beslisschema
- Je doet de ring nooit af en wil er nooit aan denken → platina.
- Je hebt een aangetoonde nikkelallergie → platina, of witgoud met palladiumlegering.
- Je vindt een zware ring onprettig → witgoud; platina voelt duidelijk zwaarder.
- Je budget zit vast en je wilt de steen zwaarder laten wegen dan het metaal → witgoud 585.
- Je wilt de ring later kunnen laten vermaken of bijzetten → beide kan, maar vraag of de werkplaats platina zelf verwerkt.
- Je draagt hem naast een bestaande gouden ring → kies goud, anders slijt het zachtere metaal in.
Wat verkopers vaak zeggen, en wat ervan klopt
| Uitspraak | Beoordeling |
|---|---|
| "Platina is harder, dus duurzamer." | Half waar. Platina is zachter maar taaier. Het krast eerder en slijt minder weg. |
| "Witgoud wordt geel, platina niet." | Klopt. De gele ondertoon komt van de legering onder het rhodium; platina heeft die laag niet. |
| "Platina is zeldzamer, dus altijd duurder per gram." | Niet altijd. De platinaprijs is in de afgelopen decennia meermaals onder de goudprijs gezakt. |
| "Rhodineren hoeft maar eens in de tien jaar." | Niet bij een ring die dagelijks gedragen wordt. Reken op één tot twee jaar. |
Veelgestelde vragen
Kan ik een witgouden ring later omruilen voor platina?
Omruilen niet, opnieuw maken wel. Het witgoud kan als materiaalwaarde worden ingeruild bij een nieuwe opdracht. Stenen worden meestal overgezet.
Zie je het verschil met het blote oog?
Bij nieuwe sieraden nauwelijks. Na jaren dragen wel: platina wordt grijzer en matter, witgoud krijgt vlekkerige warme plekken waar de laag door is.
Is platina beter voor een gevoelige huid?
Meestal wel. Platina 950 bevat geen nikkel en geeft zelden reacties. Bij witgoud hangt het af van de legering.
Welke is makkelijker te vergroten of te verkleinen?
Witgoud, omdat vrijwel elke werkplaats ermee overweg kan. Platina vraagt hogere temperaturen en aparte apparatuur, waardoor niet elke juwelier het in eigen huis doet.
Laatst gecontroleerd: