Witgoud of doublé
Doublé, gold filled, rolled gold, plaqué or: allemaal namen voor hetzelfde idee, namelijk een goudlaag die mechanisch op een onedele kern is aangebracht. Het is beduidend degelijker dan gewoon vergulden en beduidend minder dan massief goud. Deze pagina laat zien waar de grens ligt en waarom de restwaarde ontbreekt.
Bij doublé of gold filled wordt een goudlaag op een messing of koperen kern gewalst, doorgaans met een goudaandeel van rond een twintigste van het totale gewicht. Die laag is honderden malen dikker dan een verguldlaagje en gaat jaren mee, maar er is geen edelmetaalgehalte door het hele stuk en dus geen inkoopwaarde per gram.
Wat de aanduidingen betekenen
| Aanduiding | Techniek | Orde van dikte | Levensduur ring |
|---|---|---|---|
| Verguld, gold plated | Galvanisch | 0,1 – 1 µm | Maanden |
| Zwaar verguld, vermeil | Galvanisch op zilver | 2,5 µm of meer | 1 – 3 jaar |
| Doublé, gold filled, 1/20 aanduiding | Gewalst en verbonden | 20 – 100 µm | 5 – 20 jaar |
| Massief witgoud 585 | Legering door en door | Volledig materiaal | Onbeperkt, wel slijtage |
De aanduiding "1/20 12K" betekent dat een twintigste van het gewicht uit 12-karaats goud bestaat. Dat is geen gehalte van het sieraad als geheel: de rest is de kern. Verwar het daarom niet met een gehaltestempel. Buitenlandse varianten en afkortingen staan bij buitenlandse stempels herkennen.
De vaste assen naast elkaar
| As | Witgoud 585 | Doublé |
|---|---|---|
| Kleurvastheid | Rhodiumlaag slijt, legering blijft | Laag slijt door tot de kern zichtbaar wordt |
| Onderhoud | Rhodineren, polijsten | Niet polijsten; dat kost laag |
| Gewicht | 12,8 – 14,6 g/cm³ | 8,4 – 8,9 g/cm³ |
| Vermaakbaarheid | Volledig | Vrijwel niet; solderen tast de laag aan |
| Prijsniveau | Hoog | Laag |
| Restwaarde | Volgt het goudgehalte | Praktisch geen, scheiden is niet rendabel |
| Aandeel goud in het gewicht | 58,5 % | Circa 5 % |
Waarom er geen restwaarde is
Er zit wel degelijk goud in een doublé sieraad, maar het is verbonden met een onedele kern. Terugwinnen vraagt chemische scheiding, en die is bij de hoeveelheden van een enkel sieraad niet rendabel. Inkopers wegen op gehalte en gewicht, en met een kern die geen edelmetaal is, valt daar niets te wegen. Dat is de reden dat een opkoper zo'n stuk teruggeeft, of het opkoopt tegen een symbolisch bedrag. Hoe die weging werkt, staat bij witgoud verkopen en de opbouw van een inkoopprijs.
Bij witgoud in doublé-uitvoering ligt er meestal ook nog een rhodiumlaag over de gewalste goudlaag heen. Slijt die door, dan zie je eerst het gele goud en pas daarna het messing.
Waar doublé zinvol is
Oudere doublé sieraden uit de vorige eeuw zijn vaak van goede makelij en zijn nog steeds heel. Voor grote, opvallende stukken die je niet dagelijks draagt, is het een verantwoorde keuze: je krijgt de uitstraling en het gewicht van een fors sieraad zonder de prijs. Het gaat mis bij ringen, waar constante wrijving aan de onderzijde de laag doorbreekt, en bij armbandsluitingen. Voor hangers en broches houdt doublé het aanzienlijk langer vol dan verguld.
Beslisregel per situatie
- Je wilt een opvallend stuk voor incidenteel gebruik → doublé, dat is precies de toepassing waar het voor bedoeld is.
- Het gaat om een ring die je elke dag draagt → massief witgoud; de laag houdt dat regime niet vol en herstel bestaat niet.
- Je wilt het later kunnen laten aanpassen of repareren → witgoud, want solderen aan doublé beschadigt de laag en legt de kern bloot.
- Je koopt vintage en het stuk is nog gaaf → doublé is dan verdedigbaar, maar betaal geen goudprijs; laat het gewicht en de kern controleren.
- Je zoekt de laagste prijs met een witte kleur → vergelijk eerst met gerhodineerd zilver, dat wel een edelmetalen kern heeft.
Veelgestelde vragen
Is gold filled hetzelfde als doublé?
In de praktijk ja, al zijn de specificaties per markt anders geregeld. Beide staan voor een gewalste goudlaag op een onedele kern, veel dikker dan galvanisch vergulden.
Kan een doublé ring gerhodineerd worden?
Technisch kan het, maar het polijsten vooraf haalt laag weg die niet terugkomt. Bij een stuk zonder materiaalwaarde is dat zelden de investering waard.
Hoe herken ik doublé zonder stempel?
Let op slijtplekken waar een rode of gele kern doorschemert, en op het gewicht: doublé is duidelijk lichter dan massief goud van dezelfde vorm.
Kan doublé huidreacties geven?
Zolang de laag heel is meestal niet. Zodra de kern bloot komt, kan het koper of nikkel daarin wel reacties en groene verkleuring geven.
Laatst gecontroleerd: