12 karaat witgoud (500)
De helft goud klinkt als een logische keuze, en toch maakt vrijwel niemand sieraden in 500. Het gehalte valt in vrijwel elk land tussen de erkende reeksen in. Waar je de aanduiding wél tegenkomt, gaat het meestal helemaal niet om massief materiaal.
500 staat voor 50 procent goud, oftewel 12 karaat. Het is in Nederland geen gekeurd gehalte en in de meeste andere markten evenmin gangbaar. De aanduiding 12K zie je vooral op oud Amerikaans doublé, waar hij verwijst naar de dunne goudlaag en niet naar het sieraad als geheel.
Waarom fabrikanten dit gehalte overslaan
| Criterium | Situatie bij 500 | Wat de fabrikant in plaats daarvan doet |
|---|---|---|
| Erkend keurgehalte | In Nederland niet in de reeks | Kiest 375 of 585 |
| Halffabricaat | Nauwelijks draad, plaat of soldeer leverbaar | Werkt met voorraadmateriaal in gangbare gehaltes |
| Prijsverschil met 585 | Beperkt, doordat arbeid en afwerking gelijk blijven | Levert liever het herkenbare gehalte |
| Herkenbaarheid voor de koper | Onbekende stempel roept twijfel op | Vermijdt uitleg aan de balie |
| Restwaarde | Wordt bij inkoop apart gemeten | Speelt geen rol bij de productiekeuze |
Optellen van die punten geeft het beeld: het gehalte biedt geen voordeel dat 375 of 585 niet ook levert, en kost extra uitleg. Dat is genoeg om het uit het assortiment te houden.
De stempel die je wél tegenkomt
Op oudere Amerikaanse sieraden staat regelmatig een aanduiding als 1/20 12K GF. Die betekent iets heel anders dan een gehalte: het gaat om een sieraad waarvan een twintigste van het gewicht bestaat uit een goudlaag van 12 karaat, mechanisch verbonden met een onedele kern. Het sieraad zelf is dus geen goud van 500. Verwar dat niet met massief materiaal bij aankoop of taxatie; het verschil in waarde is groot. Zie doublé tegenover massief witgoud.
Ook 12KP komt voor, waarbij de P staat voor plumb: een garantie dat het gehalte niet naar beneden is afgerond. Dat betreft nog steeds de laag, niet de kern.
Als je toch een 500-stuk in handen hebt
- Bepaal eerst of het massief is. Zoek naar toevoegingen als GF, GP of RGP achter het getal; die wijzen op een laag.
- Weeg en beoordeel het volume. Een geplateerd sieraad voelt licht voor zijn formaat; zie het soortelijk gewicht.
- Laat het gehalte meten. Bij een afwijkende stempel rekent een inkoper niet op de opgave maar op de meting.
- Vraag om een aparte post op de bon. Bij verkoop van een gemengde partij oud goud voorkom je zo dat het stuk in een lager tarief verdwijnt.
Hoe een inkoper tot zijn bedrag komt, staat bij de inkoopprijs. De gangbare gehaltes en hun onderlinge verhoudingen staan op de overzichtspagina en in de omrekentabel.
Het gehalte ernaast
Wie iets zoekt tussen instap en standaard in, komt in de praktijk uit bij 417 uit de Amerikaanse markt of bij 375 uit de Britse. Beide zijn breder ondersteund door materiaalleveranciers en werkplaatsen, wat bij reparatie jaren later het verschil maakt.
Veelgestelde vragen
Bestaat 12 karaat witgoud überhaupt?
Als legering kan het gemaakt worden; er is niets dat het technisch verhindert. Het wordt alleen vrijwel nergens commercieel geproduceerd of gekeurd.
Is 500 de helft van de waarde van 999?
Voor de goudinhoud per gram klopt dat ongeveer. De sieraadprijs volgt die verhouding niet, omdat arbeid, stenen en afwerking los van het gehalte staan.
Wat betekent 1/20 12K precies?
Dat een twintigste van het totaalgewicht bestaat uit een laag goud van 12 karaat. De rest is onedel dragermateriaal.
Neemt een juwelier een 500-stuk in bij inruil?
Meestal wel, mits het massief is en gemeten kan worden. Reken op een tarief dat wordt afgeleid van de meting, niet van de stempel.
Laatst gecontroleerd: